Kira Alacağı ve Tahliyede Hangi Mahkeme Görevli? Sulh Hukuk mu İcra Hukuk mu?

 

📢 Haberi Paylaş

𝕏 X'te Paylaş f Facebook'ta Paylaş ◎ Instagram

CAFE MEDYAM | HUKUK

Kira Alacağı ve Tahliye Davasında Görevli Mahkeme Hangisi?

İlamsız icra takibine itiraz edildiğinde Sulh Hukuk Mahkemesi ile İcra Hukuk Mahkemesi arasındaki görev ayrımı nasıl belirleniyor?

Kısa özet: Kira bedelinin tahsili ve kiralananın tahliyesi amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine kiracının itiraz etmesi, alacaklının hangi mahkemeye başvuracağı sorusunu gündeme getiriyor. Özellikle kira sözleşmesinin niteliği ve itirazın içeriği, başvurulacak yargı yolunun belirlenmesinde önem taşıyor.

İçindekiler

1. Temel hukuki sorun
2. Sulh Hukuk Mahkemesinin görevi
3. İlamsız icra yoluyla tahliye
4. Kiracının itirazı ne sonuç doğurur?
5. Kira sözleşmesinin niteliği neden önemli?
6. Yargıtay'ın 2012 tarihli kararı
7. Sonuç: Hangi durumda hangi mahkeme?
8. Sık sorulan sorular

Kira Takibinde Görevli Mahkeme Neden Önemli?

Kiraya veren, ödenmeyen kira bedellerini tahsil etmek ve şartları oluştuğunda kiralanan taşınmazın tahliyesini sağlamak amacıyla hukuki yollara başvurabilir. Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda genel görev kuralı Sulh Hukuk Mahkemelerini işaret ederken, İcra ve İflas Kanunu belirli koşullarda ilamsız icra yoluyla tahliyeye imkan tanımaktadır.

Bu nedenle kiracının icra takibine yaptığı itiraz sonrasında açılacak davanın hangi mahkemede görülmesi gerektiği, somut olayın özelliklerine göre değişebilir.

Kirada 5 Yıl Hesabı Değişiyor mu? Yargıtay’dan Yeni Sözleşmeler İçin Emsal Karar

Sulh Hukuk Mahkemesinin Görevi

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 4. maddesi, kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıkların önemli bir bölümünü Sulh Hukuk Mahkemelerinin görev alanında düzenliyor.

Temel kural: Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, kanunda ayrıca düzenlenen istisnalar saklı kalmak üzere Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Ancak kanun, İcra ve İflas Kanunu uyarınca gerçekleştirilen ilamsız icra yoluyla tahliyeye ilişkin özel hükümleri ayrıca düzenlediğinden, görev meselesi yalnızca kira ilişkisinin varlığına bakılarak çözülemez.

İlamsız İcra Yoluyla Tahliye Hangi Durumlarda Mümkün?

Taşınmazın tahliyesi kural olarak bir mahkeme kararı sonrasında gerçekleştirilebilecek bir işlem olmakla birlikte, kanun koyucu kira ilişkileri bakımından bazı özel icra yolları öngörmüştür.

Özellikle ödenmeyen kira bedeli nedeniyle başlatılan takiplerde ve kira süresinin sona ermesi gibi kanunda düzenlenen durumlarda, şartların oluşması halinde ilamsız icra yoluyla tahliye mekanizması gündeme gelebilir.

Önemli: İlamsız icra takibi başlatılmış olması, kiracının her durumda doğrudan tahliye edileceği anlamına gelmez. Kiracının süresi içinde yaptığı itiraz, takip ve sonrasında başvurulacak hukuki yol açısından belirleyicidir.

Kira Artışında Yasal Sınır Aşılırsa Ne Olur? Kiracının Hakları Nelerdir?

Kiracının İtirazı Takibi Nasıl Etkiler?

Kira alacağı ve tahliye amacıyla başlatılan ilamsız icra takibinde kiracı, ödeme emrine karşı kanunda öngörülen süre içerisinde itiraz edebilir. İtiraz, takip bakımından önemli sonuçlar doğurur.

İcra ve İflas Kanunu'nun kira takiplerine ilişkin özel hükümleri kapsamında, borçlunun itirazının niteliğine göre alacaklının başvurabileceği yol değişebilir.

Özellikle dikkat edilmesi gereken nokta: Kiracının kira sözleşmesine veya sözleşmedeki imzaya açık ve kesin biçimde itiraz edip etmediği, takip sonrasında izlenecek hukuki yol bakımından önem taşır.

Kira Sözleşmesinin Niteliği Neden Önemli?

İcra hukukundaki özel düzenlemelerde, kira sözleşmesinin belgelendirilme biçimi bazı durumlarda belirleyici olabilir. Özellikle kiracının sözleşmeye veya imzaya itiraz ettiği senaryolarda, alacaklının elindeki belgenin hukuki niteliği önem kazanır.

Noterlikçe düzenlenmiş veya imzası tasdik edilmiş bir kira sözleşmesine dayanılması halinde, İcra ve İflas Kanunu'nun ilgili hükümleri çerçevesinde İcra Hukuk Mahkemesine başvuru gündeme gelebilir.

Buna karşılık özel icra yolunun koşulları oluşmuyorsa veya uyuşmazlığın genel hükümlere göre görülmesi gerekiyorsa, kira alacağı ve tahliye talepleri bakımından Sulh Hukuk Mahkemesinde dava açılması söz konusu olabilir.

Kira ve İcra Hukukunda Merak Edilenler: Borcu Aşan Haciz, Kira Zamanaşımı ve Ödenmeyen Kira

Yargıtay'ın 2012 Tarihli Kararı Ne Söylüyor?

Kaynak metinde aktarılan Kapatılan Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2012/7932 Esas, 2012/11785 Karar sayılı ilamı, kira alacağı ve tahliye talebiyle bağlantılı olarak görevli yargı yerinin belirlenmesine ilişkin bir uyuşmazlığı ele alıyor.

Kararda, kiraya verenin İcra ve İflas Kanunu kapsamında belirli süre içerisinde İcra Mahkemesinden tahliye isteme imkanının yanında, somut olayın koşullarına göre Sulh Hukuk Mahkemesinde de tahliye talep edebileceği değerlendirilmiş ve uyuşmazlığın Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Kararın temel noktası: Görevli mahkemenin belirlenmesinde yalnızca "kira alacağı" veya "tahliye" ifadelerine bakmak yeterli değildir. Başlatılan icra takibinin türü, kiracının itirazının içeriği, kira sözleşmesinin niteliği ve talebin hangi hukuki yola dayandırıldığı birlikte değerlendirilmelidir.

Görev Ayrımını Gösteren Özet Tablo

Durum	Gündeme Gelebilecek Yol	Dikkat Edilecek Husus
Kira ilişkisinden doğan genel uyuşmazlık	Sulh Hukuk Mahkemesi	HMK m.4 kapsamındaki görev kuralları
İİK kapsamında ilamsız tahliye takibi	İcra Hukuk Mahkemesi yolu gündeme gelebilir	Takibin türü ve itirazın içeriği
Kira sözleşmesine/imzaya itiraz	Belgenin niteliğine göre farklı hukuki yol	Sözleşmenin hukuken geçerli şekilde belgelendirilmesi
Genel hükümlere göre tahliye ve kira alacağı davası	Sulh Hukuk Mahkemesi	Somut olay ve güncel mevzuat birlikte değerlendirilmelidir

Sonuç: Sulh Hukuk mu, İcra Hukuk mu?

Kira alacağının tahsili ve kiralananın tahliyesi amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine itiraz edilmesi halinde görevli mahkemenin belirlenmesi, dosyanın özelliklerine göre yapılmalıdır.

Genel kural olarak kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda Sulh Hukuk Mahkemesi görevli olmakla birlikte, İcra ve İflas Kanunu'nun kira takiplerine ilişkin özel hükümleri kapsamında belirli koşullarda İcra Hukuk Mahkemesinin görev alanı ortaya çıkabilir.

Özellikle kiracının kira sözleşmesine veya imzaya itiraz edip etmediği ve kiraya verenin dayandığı kira sözleşmesinin özel icra yolunda aranan nitelikleri taşıyıp taşımadığı dikkatle incelenmelidir.

CafeMedyam hukuk notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Kira uyuşmazlıklarında süreler ve başvuru yolları somut olayın özelliklerine göre değişebileceğinden, işlem yapılmadan önce güncel mevzuat ve güncel yargı kararları incelenmeli; gerektiğinde bir hukukçudan profesyonel görüş alınmalıdır.

Türkiye Açısından Neden Önemli?

Kira bedelleri, tahliye süreçleri ve icra takipleri Türkiye'de hem kiracılar hem de kiraya verenler açısından önemli hukuki sonuçlar doğuruyor. Yanlış mahkemeye başvurulması veya kanunda öngörülen sürelerin kaçırılması, hak kaybı riskini beraberinde getirebilir.

Bu nedenle kira uyuşmazlıklarında yalnızca "hangi mahkemeye başvurulacağı" değil, hangi hukuki yolun seçileceği ve hangi sürenin uygulanacağı da birlikte değerlendirilmelidir.

Kira Sözleşmelerinde Yeni Dönem: e-Devlet Üzerinden Hazırlama Zorunluluğu Geliyor

Sık Sorulan Sorular

Kira alacağı için hangi mahkemeye başvurulur?

Kira ilişkisinden doğan uyuşmazlıklarda, kanundaki istisnalar saklı kalmak üzere genel görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Kiracı icra takibine itiraz ederse ne olur?

İtirazın içeriğine göre takip bakımından farklı hukuki sonuçlar doğabilir. Alacaklının hangi yola başvurabileceği, özellikle kira sözleşmesine ve imzaya itiraz edilip edilmediğine göre değerlendirilir.

Noter onaylı kira sözleşmesi neden önemlidir?

İcra ve İflas Kanunu'nun ilgili özel hükümleri bakımından kira sözleşmesinin belgelendirilme şekli önem taşıyabilir. Somut olayın özelliklerine göre İcra Hukuk Mahkemesine başvuru imkanı doğabilir.

Her kira tahliyesi icra yoluyla yapılabilir mi?

Hayır. İlamsız icra yoluyla tahliye kanunda belirlenen özel şartlara tabidir. Şartların oluşmadığı durumlarda genel dava yoluna başvurulması gerekebilir.

Kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk zorunlu mu?

Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda, kanunda düzenlenen istisnalar saklı olmak üzere dava açmadan önce arabuluculuğa başvuru dava şartı olarak uygulanmaktadır. İlamsız icra yoluyla tahliyeye ilişkin özel hükümler ayrıca değerlendirilmelidir.

Kaynak ve Hukuki Dayanaklar

• Hukuk Muhakemeleri Kanunu, m.4
• İcra ve İflas Kanunu, m.269 ve devamı
• İcra ve İflas Kanunu, m.269/b
• Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu, m.18/B
• Kapatılan Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, 2012/7932 E., 2012/11785 K.
• Kaynak: Hukuki Haber, 15 Ekim 2026 tarihli inceleme yazısı

Bu içerik hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır.

Somut bir kira uyuşmazlığında işlem yapmadan önce güncel mevzuat, güncel içtihatlar ve olayın özel koşulları değerlendirilmelidir.

📢 Haberi Paylaş

𝕏 X'te Paylaş f Facebook'ta Paylaş ◎ Instagram