📢 Bu Haberi Paylaş Nostradamus'un 2028 kehanetleri hakkındaki bu haberi arkadaşlarınla paylaş! 🟢 WhatsApp 🔵 Facebook 𝕏 X'te Paylaş ✈️ Telegram 🔗 Linki Kopyala 📰 Haberin tamamını CafeMedyam'da oku CAFEMEDYAM | DÜNYA GÜNDEMİ Nostradamus Kehanetleri Yeniden Gündemde: Nükleer Savaş, 27 Yıllık Çatışma ve 2028 İddiası DÜNYA GÜNDEMİ | 24 EKİM 2026 Nostradamus yorumlarıyla tanınan John Hogue, nükleer çatışma ihtimali, Orta Doğu'da uzun süreli savaş ve ABD'nin ekonomik gerilemesi hakkında dikkat çekici tahminlerde bulundu. Ancak 2028 yılına ilişkin bu iddialar doğrulanmış öngörüler değil, kişisel kehanet yorumları niteliğinde. 🔴 Haberin Özeti John Hogue, nükleer çatışmaların büyüyebileceğini öne sürüyor. Hogue'un yorumunda Orta Doğu...
Yapay Zekânın Görme Yeteneğinde Eksik Olan Ortaya Çıktı: İnsan Beyni Neden Farklı Görüyor?
Özet: York Üniversitesi araştırmacıları, klasik bir görsel yanılsamadan yararlanarak insan algısı, primatların görsel korteksi ve yapay zekâ görme sistemleri arasındaki farkı inceledi. Araştırmada insanlarda ve primatların beynindeki görsel temsillerde, yakın geçmişte yaşanan görsel deneyime bağlı bir değişim gözlenirken test edilen yapay zekâ modellerinin aynı değişimi yeniden üretemediği belirlendi.
İçindekiler
Araştırma ne ortaya koydu?
Yapay zekâ sistemleri görüntüleri analiz etme, nesneleri tanıma ve bir görüntüdeki nesnelerin konumunu belirleme konusunda önemli ilerlemeler kaydetti. Ancak York Üniversitesi'nde gerçekleştirilen yeni bir araştırma, bir yapay zekânın doğru bir görsel cevap vermesinin, dünyayı insan beyniyle aynı şekilde algıladığı anlamına gelmeyebileceğini gösteriyor.
Araştırmacılar, insanlarda ve primatlarda görülen klasik bir görsel yanılsamadan yararlanarak, görsel algının yalnızca o anda gözün aldığı görüntüye dayanmadığını ortaya koyan bir mekanizmayı inceledi. Çalışmada, yakın geçmişte yaşanan görsel deneyimin daha sonra görülen bir nesnenin algılanan konumunu etkileyebildiği belirlendi.
York Üniversitesi araştırmacılarının 2 Ekim 2026'da yayımladığı açıklamaya göre, test edilen yapay görme modellerinde aynı geçmişe bağlı algısal değişim gözlenmedi. Araştırma Current Biology dergisinde yayımlandı.
Bilimsel odak: Yapay zekâ, insan beyni, görsel algı, hareket sonrası etkisi, primat görsel korteksi, IT korteksi ve NeuroAI.
Görsel yanılsama nasıl çalışıyor?
Araştırmada kullanılan temel yöntem, hareket sonrası etkisi olarak bilinen görsel yanılsamaya dayanıyor.
Bir kişi belirli bir yönde sürekli hareket eden bir görüntüye bir süre baktığında ve hemen ardından sabit bir nesneye yöneldiğinde, sabit nesneyi gerçek konumundan hafifçe farklı bir yerdeymiş gibi algılayabiliyor. Burada fiziksel görüntü değişmemesine rağmen kişinin algısı değişiyor.
Bilim insanları açısından bu durum önemli. Çünkü yanılsama, beynin yalnızca gözün o anda aldığı görüntüyü kaydetmediğini; yakın geçmişteki görsel deneyimi de mevcut algının oluşumunda kullandığını gösteren bir pencere sunuyor.
İnsan beyni ve primat beyninde ne görüldü?
York Üniversitesi ekibi, insan algı deneylerini primatların görsel korteksinden alınan kayıtlarla birleştirdi. İnsan katılımcılar görsel yanılsamayı deneyimlerken, primatların beynindeki alt temporal (IT) kortekste nesnelerin konumuna ilişkin nöral temsillerin de benzer yönde kaydığı görüldü.
Başka bir ifadeyle, fiziksel görüntünün kendisi değişmemiş olsa bile beynin nesnenin konumuna ilişkin temsili, önceki görsel deneyimden etkilenebiliyordu.
Araştırmanın ilk yazarı York Üniversitesi yüksek lisans öğrencisi Elizaveta Yakubovskaya, insan algı deneyleri ile primat görsel korteks kayıtlarının bir araya getirilmesinin, algılanan konum ile görüntünün fiziksel konumu arasındaki farkı inceleme olanağı sağladığını belirtti.
ChatGPT, Claude ve Grok Aynı Anda Çöktü: Yapay Zeka Dünyasında Gizemli Kesinti
Yapay zekâ neden farklı sonuç verdi?
Araştırmacılar daha sonra yapay sinir ağı modellerinin aynı geçmişe bağlı değişimi gösterip göstermediğini test etti.
Buradaki temel soru şuydu: Yapay zekâ bir nesnenin konumunu yalnızca görüntüdeki fiziksel özelliklerden mi çıkarıyor, yoksa kısa süre önce yaşanan görsel deneyimin etkisini de hesaba katıyor mu?
Çalışmada incelenen yapay zekâ modelleri nesnelerin konumunu belirleme konusunda başarılı olabilse de, insanların ve primatların gösterdiği geçmişe bağlı mekânsal temsil değişimini aynı şekilde yeniden üretemedi.
Önemli ayrım: Araştırma “yapay zekâ göremiyor” sonucunu ortaya koymuyor. Bulgular, test edilen mevcut yapay görme modellerinin insan ve primat görmesinde bulunan belirli bir geçmişe bağlı algısal mekanizmayı yeniden üretmediğini gösteriyor.
NeuroAI açısından neden önemli?
Araştırmanın dikkat çekici taraflarından biri, yapay zekânın başarısını yalnızca doğru cevabı verip vermemesi üzerinden değerlendirmemek gerektiğine işaret etmesi.
İnsanlarla birlikte çalışacak yapay zekâ sistemlerinin gerçek dünyayı insanlara daha uyumlu biçimde yorumlaması hedefleniyorsa, yalnızca sonuçların doğruluğuna değil, bu sonuçların hangi hesaplama süreçleriyle ortaya çıktığına da bakılması gerekiyor.
Bu yaklaşım, sinirbilim ile yapay zekânın kesiştiği NeuroAI alanının önemini artırıyor. York Üniversitesi araştırmacıları, biyolojik görmenin kullandığı ancak mevcut yapay görme sistemlerinde bulunmayan hesaplamaların belirlenmesinin, gelecekte daha beyne benzer yapay sistemlerin geliştirilmesine katkı sağlayabileceğini belirtiyor.
Yeni bir değerlendirme ölçütü ortaya çıkabilir
Araştırmacılara göre hareket adaptasyonu üzerinden yapılan bu deneyler, dinamik görme modellerinin değerlendirilmesi için yeni bir kıstas da sağlayabilir.
Bu yaklaşım, yapay zekâların yalnızca statik bir görüntüdeki piksel bilgilerini ne kadar doğru işlediğini değil, zaman içinde değişen görsel deneyimi nasıl değerlendirdiğini de ölçmeye yardımcı olabilir.
Araştırmanın anlamı ne?
York Üniversitesi araştırması, insan beyninin görsel dünyayı pasif bir kamera gibi kaydetmediğini gösteren daha geniş bilimsel çerçeveye yeni bir katkı sunuyor. Beyin, geçmiş görsel deneyimleri kullanarak mevcut algıyı şekillendirebiliyor.
Yapay zekâ modelleri ise belirli görsel görevlerde çok yüksek performans gösterebilmesine rağmen, bu araştırmada incelenen geçmişe bağlı algısal mekanizmayı aynı şekilde sergilemedi.
Dolayısıyla geleceğin yapay görme sistemleri için önemli soru yalnızca “Doğru nesneyi bulabiliyor mu?” olmayabilir. Bunun yanında “İnsan beyninin görsel bilgiyi zaman içinde işleme biçiminin ne kadarını taklit edebiliyor?” sorusu da önem kazanabilir.
CafeMedyam değerlendirmesi: Bu araştırma, yapay zekânın “insan gibi görmesi” konusunun yalnızca görüntü tanıma başarısıyla açıklanamayacağını gösteren dikkat çekici bir örnek sunuyor. İnsan algısındaki küçük görünen “yanılmaların” bile beynin dünyayı nasıl işlediğine ilişkin önemli bilgiler taşıyabileceği görülüyor.
Haber Künyesi
| Kategori | Bilim |
| Konu | Yapay zekâ ve görsel algı |
| Araştırma kurumu | York University |
| Yayınlandığı dergi | Current Biology |
| Araştırma tarihi | 2 Ekim 2026 |
| DOI | 10.1016/j.cub.2026.09.019 |
| İlgili alanlar | Yapay zekâ, sinirbilim, görsel algı, bilgisayarlı görme |
Kaynaklar
Birincil kaynak: York University – araştırmanın resmi duyurusu: Visual illusion reveals what today’s AI vision is missing – York University study
Bilimsel yayın: Current Biology – The macaque IT cortex but not current artificial vision networks encode object position in perceptually aligned coordinates. Current Biology makale sayfası
DOI: 10.1016/j.cub.2026.09.019
Bu haber, York Üniversitesi'nin resmi açıklaması ve çalışmanın bilimsel yayın bilgileri incelenerek özgün bir haber anlatımıyla hazırlanmıştır. Araştırmanın sonuçları, çalışmada test edilen yapay görme modelleri kapsamında değerlendirilmelidir.
Sık Sorulan Sorular
Yapay zekâ insan gibi göremiyor mu?
Araştırma, yapay zekânın genel olarak “göremediğini” göstermiyor. Test edilen mevcut yapay görme modellerinin, insan ve primat görmesinde bulunan belirli bir geçmişe bağlı görsel işlemleme mekanizmasını aynı şekilde yeniden üretemediğini ortaya koyuyor.
Hareket sonrası etkisi nedir?
Bir kişi belirli bir yönde hareket eden bir görüntüye baktıktan sonra sabit bir nesneyi olduğundan farklı bir konumda algılayabiliyor. Bu görsel yanılsama hareket sonrası etkisi olarak adlandırılıyor.
Araştırmada beynin hangi bölgesi incelendi?
Çalışmada primatların alt temporal, yani IT korteksindeki nesne konumuna ilişkin nöral temsiller incelendi.
Yapay zekâ neden insan beyninden farklı sonuç verdi?
Araştırmanın bulgularına göre test edilen yapay görme modelleri, yakın geçmişteki görsel deneyimin nesnenin konumuna ilişkin temsili değiştirmesi şeklindeki mekanizmayı primatlarda görüldüğü gibi yeniden üretmedi.
Bu çalışma yapay zekânın geleceği açısından neden önemli?
Çalışma, insanlarla daha uyumlu çalışan yapay zekâ sistemleri geliştirilirken yalnızca doğru sonuçlara değil, insan algısı ve davranışını oluşturan hesaplama süreçlerine de dikkat edilmesi gerektiğine işaret ediyor.
© CafeMedyam – Bilim, teknoloji ve güncel gelişmeler
Yorumlar
Yorum Gönder