Göze Bir Şey Kaçtığında Ne Yapmalı? Uzmanlardan Kritik Uyarılar
Gözünüze kum, kirpik, toz veya başka bir yabancı cisim kaçtığında ilk tepkiniz gözünüzü ovuşturmak olabilir. Ancak uzmanlara göre bu, durumu daha da kötüleştirebilir. Yanlış müdahale kornea çizikleri, enfeksiyon ve daha ciddi göz sorunlarına yol açabilir.
İçindekiler
- Göze neler kaçabilir?
- Belirtiler nelerdir?
- Göze kaçan cisim nasıl çıkarılır?
- Kimyasal veya sıvı göze kaçarsa ne yapılmalı?
- Ne zaman göz doktoruna başvurmalı?
- Hangi hatalardan kaçınmalı?
- Kontakt lens kullananlar nelere dikkat etmeli?
- Sık Sorulan Sorular
Göze bir şey kaçtığında ne yapmalı
Göze neler kaçabilir?
Gözde yabancı cisim hissine neden olan maddeler oldukça çeşitlidir. Kirpik, kum, toz ve küçük parçacıklar en sık karşılaşılan örnekler arasında yer alır. Bunun yanında inşaat ve sanayi sektörlerinde çalışan kişilerde metal, ahşap veya cam parçaları gibi daha ciddi riskler ortaya çıkabilir.
Takma kirpik yapıştırıcısı ve kontakt lensler de gözde tahrişe veya yabancı cisim hissine neden olabilir.
Özellikle metal parçalarının yüksek hızla göze gelmesi, göz yüzeyinde ciddi yaralanmalara yol açabileceğinden evde çıkarılmaya çalışılmamalıdır.
Göze bir şey kaçtığında hangi belirtiler görülür?
Göze yabancı bir cisim kaçtığında belirtiler cismin türüne ve gözün hangi bölümünü etkilediğine göre değişebilir.
- Yanma ve batma
- Gözde kum veya yabancı cisim hissi
- Göz yaşarması
- Kızarıklık
- Kaşıntı ve tahriş
- Bulanık görme
- Işığa karşı hassasiyet
- Ağrı
Bazen cisim çıkarılmış olsa bile gözde bir süre daha batma hissi devam edebilir. Bunun nedeni korneada oluşmuş küçük bir çizik olabilir.
Göz Çevresindeki Sarı Lekeler Kalp Krizi ve Felç Riskinin Habercisi Olabilir
Göze kaçan küçük bir cisim nasıl çıkarılır?
Kirpik, küçük bir kum tanesi veya göz yüzeyinde bulunan küçük bir parçacık söz konusuysa gözün doğal savunma mekanizmaları çoğu zaman yeterli olabilir. Göz kırpmak ve gözyaşının akması küçük parçacıkların dışarı atılmasına yardımcı olabilir.
İlk olarak ellerinizi sabun ve suyla iyice yıkayın. Gözü ovuşturmayın.
Yabancı cisim göz yüzeyinde serbest halde bulunuyorsa, temiz suyla nazikçe yıkamak veya uygun yapay gözyaşı kullanmak parçacığın uzaklaşmasına yardımcı olabilir.
Gözü yıkarken şişeyi veya damlalığı doğrudan göze değdirmemeye dikkat edin.
Kimyasal veya başka bir sıvı göze kaçarsa ne yapılmalı?
Deterjan, çamaşır suyu, lavabo açıcı, dezenfektan veya başka bir kimyasal maddenin göze temas etmesi, sıradan bir yabancı cisim durumundan farklı değerlendirilmelidir.
En önemli adım zaman kaybetmeden gözü bol miktarda temiz, akan suyla yıkamaktır. Göz kapaklarını açık tutarak suyun göze ulaşmasını sağlayın.
Kimyasal temasında gözü ovuşturmayın ve su dışında farklı maddeler uygulamayın. Kontakt lens kullanıyorsanız, yıkama sırasında çıkabiliyorsa lensleri çıkarın.
Yıkama işleminin ardından özellikle güçlü kimyasallarda veya belirtiler devam ediyorsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
Ne zaman göz doktoruna veya acil servise başvurmalı?
Aşağıdaki durumlardan herhangi biri varsa profesyonel tıbbi yardım alın:
- Yabancı cisim basit bir yıkamayla çıkmıyorsa
- Cisim göze saplanmış veya gömülmüş görünüyorsa
- Görmede bulanıklık ya da başka bir değişiklik varsa
- Şiddetli veya devam eden göz ağrısı varsa
- Belirgin kızarıklık veya ışığa hassasiyet oluşmuşsa
- Gözde çizik veya kesik şüphesi varsa
- Metal parçacığı, taş veya başka bir cismin yüksek hızla göze çarpması söz konusuysa
- Kimyasal madde göze temas ettiyse
- Cisim çıkarıldıktan sonra ağrı, kızarıklık veya görme sorunu devam ediyorsa
Özellikle metal kesme, taşlama veya çekiçleme sırasında göze yüksek hızda parçacık gelmişse cismin evde çıkarılması denenmemelidir.
Göze bir şey kaçtığında yapılan en yaygın hatalar
Uzmanların dikkat çektiği en önemli yanlış uygulamalardan biri gözü kuvvetli şekilde ovuşturmaktır.
Gözdeki parçacık hâlâ duruyorsa ovalamak cismin korneayı çizmesine neden olabilir. Ayrıca ellerde bulunan mikroorganizmalar göze taşınarak tahriş ve enfeksiyon riskini artırabilir.
Bir başka tehlikeli davranış ise gözdeki cismi cımbız, iğne, kürdan veya başka metal araçlarla çıkarmaya çalışmaktır.
Gözün renkli bölümüne veya korneaya temas eden herhangi bir yabancı cismi kendiniz çıkarmaya çalışmayın.
Kontakt lens kullananlar nelere dikkat etmeli?
Kontakt lensler gözde yabancı cisim hissinin nedenlerinden biri olabilir. Lens göz kapağının altında kıvrılabilir, hasar görebilir veya gözde uzun süre kalabilir.
Gözünüz tahriş olmuş, ağrılı veya yaralanmışsa kontakt lens kullanmaya devam etmeyin. Göz iyileşene kadar gözlük kullanmak daha güvenli bir seçenek olabilir.
Kontakt lens kullanan kişilerde gözde ağrı, kızarıklık veya görme değişikliği ortaya çıkması halinde göz doktoru değerlendirmesi önemlidir.
Gözünüzü neden ovuşturmamalısınız?
Göze kaçan küçük bir parçacık ilk anda yalnızca hafif bir rahatsızlık oluşturabilir. Ancak ovuşturmak parçacığın korneaya sürtünmesine ve çizik oluşmasına neden olabilir.
Kornea çizikleri ağrı, kızarıklık, yaşarma, ışığa hassasiyet ve bulanık görme gibi belirtilere yol açabilir. Tedavi edilmeyen bazı kornea yaralanmaları enfeksiyon ve kornea ülseri gibi daha ciddi sorunlara dönüşebilir.
Göz yaralanmalarından nasıl korunabilirsiniz?
Göz yaralanmalarını önlemenin en etkili yollarından biri riskli faaliyetlerde uygun koruyucu gözlük kullanmaktır.
Çim biçme, taşlama, kesme, delme, metal işleme ve benzeri işlemler sırasında gözleri yalnızca normal numaralı gözlüklerle korumaya çalışmak yeterli olmayabilir.
Özellikle yüksek hızda parçacık oluşturabilecek işlerde uygun güvenlik gözlüğü kullanılmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Gözüme kum kaçtı, ne yapmalıyım?
Gözü ovuşturmayın. Ellerinizi yıkadıktan sonra gözünüzü temiz suyla nazikçe yıkayabilirsiniz. Cisim çıkmazsa veya ağrı ve görme sorunu devam ederse sağlık kuruluşuna başvurun.
Gözüme kirpik kaçtı, nasıl çıkarabilirim?
Göz kırpmak ve gözyaşının akması çoğu zaman küçük kirpiklerin dışarı çıkmasına yardımcı olur. Çıkmıyorsa gözü temiz suyla nazikçe yıkamayı deneyebilirsiniz. Devam eden rahatsızlık varsa profesyonel yardım alın.
Gözüme metal parçası kaçtı, kendim çıkarabilir miyim?
Hayır. Özellikle metal parçacığı yüksek hızla göze geldiyse veya göze saplanmışsa kendiniz çıkarmaya çalışmayın. Acil tıbbi değerlendirme gerekir.
Kimyasal gözüme kaçtı, ne yapmalıyım?
Beklemeden gözü bol miktarda temiz akan suyla yıkayın. Gözünüzü ovuşturmayın ve yıkama sonrasında tıbbi yardım alın.
Cismi çıkardım ama gözüm hâlâ batıyor. Normal mi?
Yabancı cisim korneayı çizmiş olabilir. Hafif rahatsızlık bir süre devam edebilir; ancak ağrı, kızarıklık veya görme değişikliği sürüyorsa göz doktoruna başvurulmalıdır.
Gözüme bir şey kaçtığında kontakt lensimi takmaya devam edebilir miyim?
Göz ağrılı veya tahriş olmuşsa kontakt lens kullanmaya devam etmeyin. Göz iyileşene kadar lens kullanımına ara vermek gerekir.
Kaynak ve uzman görüşleri
Bu haber, gözde yabancı cisim ve göz yaralanmalarında ilk yardım konusunda Mayo Clinic ve MedlinePlus tarafından yayımlanan tıbbi bilgilendirmeler ile haberin dayandığı uzman görüşleri esas alınarak hazırlanmıştır.
Kaynak: The Guardian – Wellness
Tıbbi başvuru kaynakları: Mayo Clinic, MedlinePlus
göze bir şey kaçması, göze yabancı cisim kaçması, göze kum kaçması, göze kirpik kaçması, göz tahrişi, göz yaralanması, göz sağlığı, kornea çizilmesi, göze kimyasal kaçması, kontakt lens, gözde yabancı cisim
© Cafe Medyam – Sağlık, bilim ve güncel yaşam haberleri

.jpg)

Yorumlar
Yorum Gönder